TPSE 2013

Thailand Practical Software Engineering เป็นอีกหนึ่งงานจากทาง SPIN ค่ะ งานนี้ไปโดยไม่ค่อยหวังอะไร เพราะดูจาก agenda แล้วคล้ายๆ กับ Thailand SPIN 2013 มากๆ ทั้ง speaker แล้วก็หัวข้อ แต่ก็คิดว่าลองไปฟัง keynote speaker จาก NASA ดู แต่ก็ได้อะไรกลับมาพอสมควร

โดยงานนี้ แบ่งเป็น 2 วัน วันแรก มี keynote speaker ที่น่าสนใจ คือ Firouz Naderi  ซึ่งมาเล่าประสบการณ์จากการบริหารโครงการที่ NASA ให้ฟัง สรุปนะค่ะเค้ามีวิธี 3 ขั้นตอนในการทำให้โครงการประสบความสำเร็จ คือ

1. get best people, mold them in team เรื่องนี้เค้าให้ระวังเรื่อง "chemistry" ในทีมด้วย แม้ว่าจะได้คนเก่งมา แต่ถ้าไม่เข้ากับทีม ก็มีปัญหา แต่ PM จะต้องเป็นคนทำยังไงก็ได้เพื่อให้คนในทีมเข้ากันให้ได้
2. motivate team เค้าเน้นว่าเรื่องนี้สำคัญมาก เพราะเมื่อคนเราทำงานไประยะหนึ่งในโครงการก็จะมีช่วงจังหวะที่ล้า PM จะต้องเป็นคนที่ทำให้ทีมมีพลัง
3. share success ง่ายๆ ก็คือ "ไม่ได้เอาดีใส่ตัว เอาชั่วใส่คนที่เหลือ"

นอกจากนี้ก็ยังมีประเด็นอื่นๆ ด้วย แต่ที่จับใจความได้ (คือภาษาอังกฤษไม่แข็งแรงค่ะ) คือ don't afraid to fail. เพราะทุกโครงการมีความเสี่ยง และไม่เคยมีข้อมูลเพียงพอสำหรับการตัดสินใจ ณ.เวลานั้น อยู่ที่ PM เลยว่าจะตัดสินใจยังไง แต่ทั้งนี้ทั้งนั้นสิ่งที่เลวร้ายที่สุดก็คือการไม่ตัดสินใจอะไรเลย (The worst is not making decision. In complex project, there is no enough information to make the decision.)


หลังจากนั้นตอนบ่าย ก็ไปฟัง "Robot Framework: Generic test automation framework for acceptance testing and acceptance test-driven development (ATDD)" ซึ่ง"เป็นการพูดถึง tools ชื่อ Robot ซึ่งจะช่วยในการทำ automated test ซึ่งโดย concept แล้วดีทั้งนั้นค่ะ การที่มี TDD ก็ดีอยู่แล้ว ATDD ก็ยิ่งดีขึ้นไปอีก แต่ถ้าจะใช้จริงๆ คงต้องศึกษาเพิ่มเติมอีกเยอะเลย

และ session สุดท้ายของวันแรกที่เข้าฟัง ก็คือ "Practical UX First step" ซึ่งเปิดโลกของเราสำหรับ UX เลย เพราะว่าไม่เคยได้ศึกษา หรือว่าอ่านเรื่องนี้มาก่อน ไว้จะเขียนลงไว้อีกครั้งหนึ่งค่ะ

สำหรับวันที่สอง เนื่องด้วยสะดุดปัญหาหลายอย่าง เลยอดไปฟัง keynote speaker ตอนเช้าที่มาจาก ThoughtWorks และ session เช้าทั้งหมด ไปฟังอีกทีตอนบ่ายเลย ซึ่งเราก็เข้าไปฟัง "Agile in Enterprise: the missing pieces" ซึ่งทำให้ได้ความรู้ในอีกมุมของการใช้และปัญหาของ scrum สำหรับองค์กรใหญ่ๆ แต่อาจจะไม่ค่อยเข้ากับเราเท่าไร เพราะก็ยังไม่คิดว่าจะได้เป็นคนเอามาใช้ หรือผลักดันให้ใช้อ่ะนะ คือไม่ได้อยู่ใน position นั้น และ session สุดท้ายที่ได้ฟังก็คือ "Lean/Kanban – Going beyond Scrum" อันหลังจะเข้ากับจริตมากกว่า เพราะว่ากฎน้อย ทำตามได้ง่าย ยืดหยุ่นกว่า แต่กฎที่น้อยนี่เองก็จะอาจจะเป็นทั้งจุดอ่อนและจุดแข็งในคราวเดียวกัน สำหรับการนำมาปฏิบัตสำหรับคนทั้งกลุ่มที่ยังไม่เคยรู้จัก agile การมีกฎดูจะทำให้ทำตามได้ง่ายกว่า แต่เมื่อรู้และเข้าใจกฎแล้ว การใช้ Kanban ดูจะช่วยให้อะไรๆ ง่ายขึ้น และปรับแต่งให้เข้ากับแต่ละที่ และสถานะการณ์ได้ง่ายกว่า

Reference:
http://www.tpseconf.org
Lean/Kanban – Going beyond Scrum

First UX ใน mind

ที่เขียนหัวข้อแบบนี้ เพราะว่ายังไม่ได้ศึกษา UX สักเท่าไร เพียงแต่ได้ยินมาจากงาน TPSE ก็เลยอยากจะบันทึกไว้ เผื่อจะได้ประโยชน์ในภายหน้า ถูกผิดอย่างไรของรับไว้ผู้เดียว ไม่เกี่ยวกับ speaker ค่ะ

"Practical UX First step" เป็น session สุดท้ายของงาน TPSE ที่ได้ไปร่วมมา ซึ่งสำหรับเราถือเป็นการเปิดโลกของ UX เป็นครั้งแรก เพราะว่าเป็นครั้งแรกที่ได้ทำความเข้าใจกับ UX จริงๆ โดยมี workshop แสนสั้นมาให้ลองทำกัน อันแรกเป็นการพูดถึงซอฟต์แวร์ แต่ละประเภทว่าจะมีลักษณะใดตามรูป

โดยซอฟต์แวร์ที่อยู่ในแต่ละ quadrant จะมีลักษณะที่ต่างกัน

• จริงจัง+เครื่องมือ เป็นซอฟต์แวร์ประเภทที่ผู้ใช้เข้ามาใช้งาน ต้องการทำงานให้เสร็จ เช่น Email ซอฟต์แวร์ประเภทนี้ไม่ต้องเน้นความสวย แต่ควรจะเน้นเรื่องประสิทธิภาพ ทำให้ผู้ใช้สามารถทำงานได้เสร็จได้โดยเร็ว
• สนุกสนาน+เครื่องมือ จะเป็นพวก home use เช่นซอฟต์แวร์การจดค่าใช้จ่ายรายวัน ซอฟต์แวร์ประเภทนี้ควรจะต้องเน้นความสวยงาม เพราะผู้ใช้มีเวลาในการใช้งานมาก ไม่รีบ ไม่ต้องเน้นประสิทธิภาพ
• สนุกสนาน+เครื่องเล่น เช่น ซอฟต์แวร์เกมส์
• จริงจัง+เครื่องเล่น เช่น Youtube เอาไว้ดูกีฬา ผู้ใช้จะจริงจังกับ content ภายใน แต่ไม่ได้สนใจตัวซอฟต์แวร์ที่เป็นตัวผ่าน content ดังนั้นซอฟต์แวร์ประเภทนี้ไม่ต้องเน้นสวย แต่ควรจะทำให้ผู้ใช้สามารถเข้าถึง content ได้เร็วๆ
• ผู้ช่วย หรือซอฟต์แวร์ประเภทที่อยู่ตรงกลาง คือมีลักษณะกลางๆ เช่น ซอฟต์แวร์หน้าเดียว เช่นไฟฉาย, รายงานอากาศ, พยากรณ์อากาศ, เข็มทิศ

โดยซอฟต์แวร์ตัวหนึ่งๆ อาจจะวางไว้ตรงไหนก็ได้อยู่ที่ผู้ผลิตซอฟต์แวร์อยากจะมองกลุ่มตลาดไหน

ส่วน workshop อีกอันหนึ่ง จะเป็นการให้ความสำคัญกับ non-functional เช่น high performance, responsive, elegant, attractive, easy to use, adaptive, compatible, mobile, accessibility กับซอฟต์แวร์แต่ละประเภท เช่น เกมส์, home use, business, ซอฟต์แวร์สำหรับเด็ก, อื่นๆ 

ซึ่งทั้งนี้ในการออกแบบ UX จะขั้นตอนอยู่ โดยการทำ workshop ร่วมกัน เพื่อค้นหากลุ่มเป้าหมาย และ feature ของซอฟต์แวร์ที่ต้องการจริงๆ โดยมีการตั้งเป็น persona คือลักษณะที่ชัดเจนของกลุ่มเป้าหมาย เพื่อให้การพัฒนาซอฟต์แวร์ได้ออกมาตรงกับกลุ่มเป้าหมายจริงๆ โดยซอฟต์แวร์ที่ผลิตออกมาควรจะต้องทำให้ผู้ใช้ในกลุ่มร่วมของ first mover และ market target ใช้ให้ได้ แม้ว่าจะเป็นจำนวนน้อย แต่ถ้ามีผู้ใช้ในกลุ่มนี้เข้ามาใช้ ก็จะทำให้เกิดการบอกต่อ และขยายฐานผู้ใช้ของซอฟต์แวร์ออกไปได้

ที่ได้ฟังมาก็จับใจความได้เท่านี้ ด้วยปัญญาอันน้อยนิด ผิดถูกอย่างไร แล้วแต่ท่านจะพิจารณากันต่อไปค่ะ

.Net กับ Java

เนื่องจากเป็นคนที่มีพื้นฐานเดิมเป็น Java เวลาต้องมาเรียนภาษาใหม่ ก็เลยอดที่จะเทียบไม่ได้ เพื่อให้ตัวเองได้เรียนรู้และเข้าใจได้เร็วขึ้น และเลยอยากจะเขียนไว้เผื่อใครจะเจอสถานการณ์เดียวกันค่ะ

C#.Net	Java
namespace	package
using ซึ่งสามารถเขียนเป็น alias ได้ด้วย using MessageSource = Microsoft.CSharp.Introduction.HelloMessage;	import
is	instanceof
base	super
สามารถ pass value-type parameter (หรือ primitive type ใน Java) by reference ได้ using System;  class Test {      static void Swap(ref int a, ref int b)     {          int t = a;          a = b;          b = t;      }      static void Main()     {          int x = 1;          int y = 2;          Console.WriteLine("pre: x = {0}, y = {1}", x, y);          Swap(ref x, ref y);          Console.WriteLine("post: x = {0}, y = {1}", x, y);      }  }	ไม่มีการ pass primitive type by reference
มีการรับ output ทาง parameter ซึ่งสามารถมีได้มากกว่า 1 ตัว (ซึ่งจะคล้ายๆ กับการ pass parameter by reference เพียงแต่ไม่จำเป็นต้อง initialize ค่าตัวแปรที่เป็น output static void Divide(int a, int b, out int result, out int remainder) { result = a / b; remainder = a % b; }	เนื่องจากไม่มีการ pass primitive type parameter by reference ดังนั้นการส่งค่า output ทำได้ทางเดียวคือ return ค่ากลับมาซึ่งส่งได้ตัวเดียว การ return กลับมาสามารถส่งกลับมาเป็น Object ก็ได้
สร้าง modifier ที่ต่างกันสำหรับ get กับ set ไม่ได้ เช่น public get กับ private set ไม่ได้     private string caption;      public string Caption {          get { return caption; }          set { caption = value; }      }	private string caption;      public string getCaption() {          return caption;      }      private void setCaption(String caption) {         this.caption = caption;      }
การ override จะต้องกำหนดเป็น virtual method ก่อน และ overriding method จะต้องใส่ override ไว้ด้วย มิฉะนั้นจะถือว่าเป็น method ใหม่ที่ไม่ได้ override ของเดิมมา แต่ในกรณีนี้ compiler จะขึ้น warning แต่ถ้าไม่อยากให้ขึ้น warning และเป็น method ใหม่ที่ไม่ได้ override มา จะต้องใส่ new แทน override class Class1 {     public virtual void Test()     {         Console.WriteLine("test in class1");     } } class Class2 : Class1 {     public override void Test()     {         Console.WriteLine("test from class2");     } }	class Class1 {     public void test() {         System.out.println("test in class1");    } } class Class2 extends Class1 {     public void test() {         System.out.println("test in class2");
การแปลง String เป็น Enum public enum CarBrand  {     TOYOTA, BENZ } public static void main() {     CarBrand car = (CarBrand) Enum.Parse(typeof(CarBrand), "BENZ"); }	public enum CarBrand {     TOYOTA, BENZ } public static void main() {     CarBrand c = CarBrand.valueOf("BENZ"); }
สร้าง operator ใหม่ได้ public static Digit operator+(Digit a, Digit b) { return new Digit(a.value + b.value); }	ต้องเขียนเป็น method
static constructor static Employee() { Console.WriteLine("Do in initialize class"); }	static block     static {         System.out.println("Do in static block");     }
Destructors ~CName() { Console.WriteLine("Destructed {0}", this); }	finalize ซึ่งไม่แนะนำ     @Override     protected void finalize() throws Throwable {         System.out.println("do finalize");         super.finalize();     }
สามารถสร้าง class ให้เป็น indexer ได้ public object this[int index] { get { return ...; } set { ... } }	ไม่มี indexer
มี struct ซึ่งคล้ายกับ class แต่ว่าเป็น value type (pass by value) ซึ่งมีข้อดีในเรื่องประสิทธิภาพของระบบในบางกรณี (แต่บางกรณีก็อาจจะทำให้ช้าลง) struct Point { public int x, y; public Point(int x, int y) { this.x = x; this.y = y; } }	ไม่มี struct
สามารถซ่อน method ที่ implement จาก interface ได้ (แต่ยังนึกไม่ออกว่ามีจุดประสงค์เพื่ออะไร) interface IControl { void Paint(); } public class EditBox: IControl, IDataBound { void IControl.Paint() {...} } class Test { static void Main() { EditBox editbox = new EditBox(); // editbox.Paint(); // error: no such method IControl control = editbox; control.Paint(); // calls EditBox's Paint implementation } }	method จากการ implement interface จะเป็น public เสมอ
มี Delegate ซึ่งทำหน้าที่เหมือนกับ function pointer และเป็นพื้นฐานของการเขียน Event delegate void SimpleDelegate(); class Test { static void F() { System.Console.WriteLine("Test.F"); } static void Main() { SimpleDelegate d = new SimpleDelegate(F); d(); } }	ไม่มี Delegate ถ้าต้องการเขียน Event อาจจะต้องเขียนเองโดยใช้ Observer Pattern
มี attribute [AttributeUsage(AttributeTargets.All)] class HelpAttribute: Attribute {    public string Topic = null;    private string url;    public HelpAttribute(string url)    {       this.url = url;    }    public string Url    {       get { return url; }    } } [Help("http://www.microsoft.com/.../Class1.htm")] public class Class1 { } public static void main() {    Type type = typeof(Example.Attributes.Class1);    object[] arr = type.GetCustomAttributes(typeof(HelpAttribute), true);    HelpAttribute ha = (HelpAttribute)arr[0];    Console.WriteLine("Url = {0}, Topic = {1}", ha.Url, ha.Topic); }	คล้ายกับ annotation
สามารถ compile เป็น library (.dll) หรือว่า .exe ได้เลย csc /target:library HelloLibrary.cs csc /reference:HelloLibrary.dll HelloApp.cs	compile เป็น .jar อย่างเดียว ต้องทำงานผ่าน java (จาก jvm) javac -classpath .:/home/avh/classes:/usr/local/java/classes example.java

• Class ที่ควรรู้ Environment, Enum, DateTime, Color, Font

Reference:

Introduction C# Language Specification

.Net Naming Convention

Microsoft จะแบ่งการตั้งชื่อเป็น 2 แบบคือ

1. Pascal Casing คือขึ้นต้นด้วยตัวใหม่แล้วตามด้วยตัวเล็ก และคำถัดไปก็ขึ้นต้นด้วยตัวใหญ่อีกครั้ง เช่น PascalCase 
2. Camel Casing คือขึ้นด้นด้วยตัวเล็กและตามด้วยตัวเล็กคำแรก และคำถัดไปขึ้นด้นด้วยตัวใหญ่ เช่น camelCase

สำหรับอักษรย่อ (Acronym) ที่มี 2 ตัว และจะใช้เป็นตัวแรกแบบ Pascal จะใช้เป็นตัวใหญ่ทั้งหมด เช่น IO

สำหรับอักษาย่อที่มี 2 ตัว และใช้แบบ Camel คำแรกจะใช้เป็นตัวเล็กทั้งหมด เช่น dbRate

สำหรับตัวย่อ (Abbreviation ซึ่งจะต่างจาก Acronym เพราะจะย่อแค่คำเดียว เช่น id เป็นตัวย่อของ identifier ส่วน Acronym เช่น HTML ซึ่งย่อมาจาก Hypertext Markup Language) ไม่ควรใช้สำหรับการตั้งชื่อ ยกเว้น ID และ OK

โดยทั่วไปการตั้งชื่อไม่ว่าชื่อ class, method, อื่นๆ จะต้องใช้เป็นแบบ Pascal ยกเว้น parameter เท่านั้นที่จะใช้เป็นแบบ Camel

Reference:

.Net Naming Guidelines
C# Coding Conventions
XML Documentation Comments

23 GOF Design Pattern

Creation Patterns

• Factory Method pattern
• Abstract Factory pattern
• Builder pattern
• Singleton pattern
• Prototype pattern จะคล้ายกับ Singleton แต่ว่าสามารถสร้างได้หลายตัว สำหรับ Java คือการใช้ .clone()

Structural Patterns

• Adapter pattern
• Bridge pattern
• Composite pattern
• Decorator pattern
• Facade pattern
• Proxy pattern
• Flyweight pattern ก็คือการเก็บข้อมูลลง cache หรือ buffer สำหรับข้อมูลน้อยๆ แต่ใช้บ่อยๆ ซึ่งจะเกี่ยวข้องกับ Singleton และ Factory pattern เพื่อ Performance, Scalability, Stability

Behavioral Patterns

• Chain of Responsibility pattern
• Command pattern - Encapsulate requests for service form and object inside other objects, thereby letting you manipulate the requests in various ways.
• Interpreter pattern
• State pattern
• Memento pattern มันจะใช้ร่วมกับ State pattern โดย Memento เป็น storage ที่เราเอา State เข้าไปเก็บ
• Iterator pattern เป็นการเข้าไปหยิบข้อมูลจาก Memento
• Mediator pattern
• Observer pattern
• Strategy pattern
• Template Method pattern
• Visitor pattern

Reference:

Design Patterns

Visitor Pattern

เป็นส่วนที่ไปทำงานบนระบบอื่น เพื่อให้ระบบอื่นเรียกใช้

Mediator Pattern

Interpreter Pattern

เป็นการแปลงข้อมูลจาก format หนึ่งไปยังอีก format หนึ่ง หรือการ convert ข้อมูล

ตัวอย่างของ Interpreter pattern เช่น parser, XML parser

Builder Pattern

Bridge Pattern

Bridge pattern will decouple an abstraction from its implementation so that the two can vary independently

แต่จะทำให้ระบบมีความซับซ้อนขึ้น และมี performance ต่ำลง แต่ว่าจะช่วยให้ระบบมีความยืดหยุ่นมากขึ้น

State Pattern

The State Pattern allows an object to alter its behavior when its internal state changes. The object will appear to change its class.

Proxy Pattern

โดยเมื่อก่อนใช้คำว่า Stub โดยมี Skeleton เป็น implementation หรือ object เป็นตัวที่ตรงกันข้ามกับ Facade คือเป็นตัวกั้นทางออก กั้น request จากภายในระบบกับระบบภายนอก

Observer Pattern

The Observer Pattern defines a one-to-many dependency between objects so theat when one object changes state, all of its dependents are notified and updated automatically.

Observer เช่น เรา subscribe blog เอาไว้ เมื่อมีการ publish subject ใหม่ ก็จะส่ง subject นั้นๆ มาให้ เป็นลักษณะเดียวกับ Event-base system, Event-driven system หรือที่ใช้กันใน Listener
ข้อเสียคือถ้ามี hacker เข้ามา hacker ก็จะเห็นข้อมูลเหมือนกับ observer 

Observer มีอยู่ 2 แบบ

1. publish
2. subscribe

Template Pattern

เป็นการทำ template ไว้ให้เลย

Singleton Pattern

The Singleton Pattern ensures a clas has only one instance, and provides a global point of access to it.

Factory Pattern

The Factory Method Pattern defines an interface for creating an object, but lets subclasses decide which class to instantiate. Factory Method lets a class defer instantiation to subclasses.

The Abstract Factory Pattern provides an interface for creating families of related or dependent objects without specifying their concrete classes.
Abstract Factory จะเป็น Interface สำหรับ Factory Class เพื่อให้ Factory Class ในระบบมี pattern เดียวกัน เช่น มีชื่อ Factory Method เดียวกัน

Facade Pattern

เป็นตัวกั้น request จากภายนอกที่จะเข้ามาเรียกการทำงานภายในระบบ

ตัวอย่างของ Facade pattern เช่น Front Controller ซึ่งเป็นตัวกั้น request จาก UI กับระบบภายใน

Decorator Pattern

The Decorator Pattern attaches additional reponsibilities to an object dynamically. Decorators provide a flexible alternative to subclassing for extending functionality.

Iterator Pattern

Composite Pattern

Compose objects into tree structures to represent part